Zespół Szkół Licealnych i Zawodowych

Tematy na ustny egzamin maturalny

z języka polskiego 2011/2012

Opracował Zespół Języka Polskiego w ZSLiZ w Sulęcinie

LITERATURA

1. Obraz matki w literaturze. Przedstaw kreacje literackie matki jako bohaterki na wybranych przykładach z różnych epok - analiza porównawcza.
2. Obraz ojca w literaturze. Przeanalizuj i przedstaw kreacje literackie ojca jako bohatera na wybranych przykładach z rożnych epok.
3. Obraz dziecka w literaturze. Przeanalizuj i przedstaw kreacje literackie dziecka jako bohatera na wybranych przykładach z różnych epok.
4. Motyw arkadii w utworach literackich. Przeanalizuj i przedstaw różne jego ujęcia na wybranych przykładach z literatury.
5. Motywy ludowe w literaturze romantyzmu i Młodej Polski. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.
6. Funkcjonowanie tradycji romantycznej w literaturze następnych epok. Uwzględniając kontekst wybranych epok, przedstaw ich funkcjonowanie, odwołując się do przykładów literackich.
7. Motyw domu szlacheckiego w literaturze. Analizując wybrane utwory, przedstaw różne sposoby wykorzystania tego motywu.
8. Komizm jako narzędzie krytyki w literaturze różnych epok. Analizując wybrane przykłady, przedstaw to zjawisko.
9. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.
10. Motyw tańca w literaturze różnych epok. Przedstaw różne obrazy i funkcje tego motywu w literaturze różnych epok.
11. Różne sposoby wykorzystania motywu samotnego buntownika w literaturze polskiej. Przedstaw, analizując i interpretując wybrane teksty literackie z różnych epok.
12. Motyw zła w literaturze. Przedstaw różne sposoby funkcjonowania tego motywu, analizując i interpretując wybrane utwory z różnych epok.
13. Satyra jako krytyczny sposób widzenia świata. Przeanalizuj i przedstaw na wybranych przykładach z literatury oświecenia i współczesności.
14. Szczęście - różne jego koncepcje. Przeanalizuj i przedstaw na wybranych przykładach literackich różnych epok.
15. Rożne oblicza ludzkiego cierpienia w literaturze. Rozważ problem na wybranych przykładach postaw bohaterów literackich.
16. Rola poety i poezji w literaturze wybranych epok. Analizując i interpretując wybrane teksty, przedstaw problem.
17. Przedstaw sposoby kreowania postaci kobiecych w utworach dramatycznych W. Szekspira.
18. Motyw przyrody w ujęciu autorów różnych epok. Dokonaj analizy wybranych tekstów i omów na wybranych przykładach.
19. Różne ujęcia i funkcje motywu labiryntu w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach.
20. Wina, kara, pokuta jako motywy literackie. Przedstaw różne ujęcia, odwołując się do wybranych tekstów literackich.
21. Kreacje bohatera - patrioty. Dokonaj analizy i interpretacji porównawczej kreacji bohaterów z wybranych utworów literackich.
22. Kreacja bohatera zbrodniarza w wielkiej literaturze. Przeanalizuj wybrane utwory i przedstaw wpływ zbrodni na życie człowieka.
23. Źródła i sens buntu na przykładzie wybranych bohaterów literackich. Dokonaj analizy i oceń ich postawy.
24. Motywy średniowieczne w literaturze fantasy. Omów sposoby i funkcje ich wykorzystania w wybranych utworach.
25. Obrazy kwiatów i drzew w literaturze. Przedstaw sposoby ich wykorzystania i funkcje w wybranych utworach różnych epok.
26. Metamorfoza bohatera i jej sens w literaturze. Omów na przykładzie wybranych utworów różnych epok.
27. Analizując wybrane utwory, przedstaw funkcje konwencji onirycznej w kreowaniu świata przedstawionego.
28. List jako środek komunikacji międzyludzkiej i forma literacka. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok.
29. Wielkie karty naszej historii utrwalone w różnych formach zapisu literackiego. Zaprezentuj na wybranych przykładach.
30. Obraz wsi w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów i przedstaw jego różnorodne ujęcia.
31. Portrety Polaków w literaturze staropolskiej. Dokonaj analizy porównawczej.
32. Różne sposoby oceniania Polaków w literaturze. Analiza porównawcza.
33. Analizując wybrane przykłady, przedstaw funkcję noweli pozytywistycznej w kształtowaniu postaw społecznych.
34. Obraz mieszczaństwa w literaturze polskiej. Przeanalizuj i przedstaw na wybranych przykładach z różnych epok.
35. Tematy i motywy charakterystyczne dla literatury pozytywizmu. Dokonaj analizy i przedstaw odwołując się do wybranych utworów różnych autorów.
36. Heroizm postaw. Przeanalizuj i przedstaw problem na przykładach wybranych bohaterów literackich.
37. Funkcje motywu pielgrzyma w literaturze. Przeanalizuj i przedstaw na wybranych przykładach.
38. Bohater literacki zdeterminowany rzeczywistością obozową Omów problem, interpretując stosowne utwory.
39. Funkcjonowanie idei romantycznych i pozytywistycznych w literaturze następnych epok. Przedstaw problem na podstawie analizy wybranych przykładów.
40. Krótkie formy prozatorskie S. Żeromskiego. Analizując wybrane przykłady, przedstaw ich funkcje w kształtowaniu postaw społecznych.
41. Polacy w karykaturze literackiej. Analizując utwory z dwóch epok, przedstaw sposoby kreowania portretów i ich funkcje w utworze.
42. Różne rozumienie wolności w literaturze.  Przedstaw problem, przywołując stosowne utwory z różnych epok.
43. Miasto – synonim cywilizacji i postępu czy obszar zepsucia i degeneracji? Rozważ problem na przykładzie wybranych utworów literackich.
44. Kreacja bohatera dramatu romantycznego i współczesnego. Dokonaj analizy porównawczej na wybranych przykładach.
45. Socrealizm jako sposób prezentowania rzeczywistości w literaturze lat pięćdziesiątych. Omów problem na wybranych przykładach.
46. Duchowni jako bohaterowie utworów literackich. Omów kreacje postaci na wybranych przykładach z różnych epok.
47. Portret człowieka średniowiecza. Przedstaw problem, analizując wybrane teksty literackie.
48. Różnorodność postaw wobec wojny. Omawiając zagadnienie, odwołaj się do wybranych przykładów literackich.
49. Różne sposoby odniesień do motywu ars poetica. Rozwiń temat na przykładzie analizy i interpretacji porównawczej utworów.
50. Córki – bohaterki literatury pięknej. Przedstaw kreacje bohaterek, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
51. Kreacje Boga w literaturze różnych epok. Dokonaj analizy i interpretacji porównawczej, przywołując wybrane utwory.
52. Kreacje bohaterów w twórczości Fiodora Dostojewskiego. Dokonaj analizy porównawczej.
53. Heroizacja i deheroizacja bohatera w literaturze polskiej. Rozważ i przedstaw problem na podstawie wybranych utworów.
54. Konflikty pokoleniowe bohaterów literackich. Porównaj postawy bohaterów wobec analizowanych utworach literackich.
55. Motyw gór i jego funkcje w literaturze. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.
56. Obraz rewolucji w literaturze. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.
57. Motywy tyrtejskie w literaturze polskiej. Przedstaw na wybranych przykładach.
58. Warszawa w okresie okupacji hitlerowskiej jako temat literacki. Przedstaw na wybranych przykładach.
59. Literackie wizje szczęścia w różnych epokach. Przedstaw na wybranych przykładach.
60. Opowieść o Hiobie jako inspiracja rozważań o ludzkim losie w innych utworach literackich. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych utworów literackich i scharakteryzuj jej wpływ na kształtowanie postaw ludzkich.
61. Motyw przyjaźni w literaturze. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych utworów i przedstaw różne jego ujęcia.
62. „Aby istnieć, człowiek musi się buntować” (A. Camus). Omów źródła i sens buntu na wybranych przykładach utworów literackich.
63. Duchy, zjawy, upiory w literaturze XIX i XX wieku. Omów funkcję tego motywu na wybranych przykładach.
64. Motywy franciszkańskie i ich funkcje w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach.
65. Przedstaw obraz i ocenę polskiego społeczeństwa czasów niewoli narodowej, analizując wybrane utwory literackie.
66. Oblicze władcy. Przedstaw różne kreacje bohatera, analizując wybrane utwory literackie
67. Motyw samotności człowieka. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych utworów, przedstaw różne jego ujęcia.
68. Starość jako motyw literacki. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych utworów, przedstaw różne jego ujęcia.
69. Literackie koncepcje tragizmu. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów literackich i scharakteryzuj jego funkcje.
70. Motyw szatański i mesjański w literaturze polskiej., Przedstaw sposób i funkcje jego ujęcia w literaturze polskiej.
71. Twórczość Jana Kochanowskiego jako źródło inspiracji poetyckiej twórców późniejszych epok. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów lirycznych.
72. Wizerunek Sarmaty w ujęciu twórców baroku, oświecenia oraz pozytywizmu. Scharakteryzuj i porównaj bohaterów literackich.
73. Portret człowieka renesansu. Przedstaw problem, analizując wybrane teksty literackie.
74. Utopie społeczne. Przedstaw zagadnienie i określ funkcje, jakie pełnią w wybranych utworach literackich.
75. Tęsknota za ojczyzną jako motyw literatury polskiej. Omów i przedstaw problem na podstawie wybranych utworów.
76. Zrywy narodowe i codzienna praca jako dwa oblicza patriotyzmu. Omów i przedstaw na przykładzie literatury polskiej.
77. Kim jest poeta? Rozważ różne postawy, odwołując się do twórczości wybranych poetów polskich.
78. Biografia Juliusza Słowackiego jako tworzywo literackie. Przedstaw problem na podstawie dokonanej analizy wybranych przykładów z twórczości autora.
79. Biografia Adama Mickiewicza jako tworzywo literackie. Przedstaw problem na podstawie dokonanej analizy wybranych przykładów z twórczości autora.
80. Biografia Jana Kochanowskiego jako tworzywo literackie. Przedstaw problem na podstawie dokonanej analizy wybranych przykładów z twórczości autora.
81. Biografia Fiodora Dostojewskiego jako tworzywo literackie. Przedstaw problem na podstawie dokonanej analizy wybranych przykładów z twórczości autora.

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

1. Obraz śmierci w kulturze średniowiecza. Dokonaj analizy i interpretacji oraz przedstaw na wybranych przykładach.
2. Na wybranych przykładach omów różne ujęcia motywu ogrodu w literaturze i malarstwie różnych epok.
3. Przy polskim stole – znaczenie tradycji biesiadowania dla tożsamości kulturowej narodu. Omów na podstawie wybranych tekstów kultury
4. Malarstwo, rzeźba i architektura jako inspiracje dla literatury. Omów problem, analizując celowo wybrane przykłady.
5. Różne ujęcia motywu Sądu Ostatecznego w literaturze i sztuce. Analiza porównawcza wybranych tekstów kultury.
6. Wielkie przyjaźnie w literaturze i w filmie. Omów zagadnienia na wybranych przykładach.
7. Omów inspirującą rolę ukrzyżowania i męki Chrystusa w twórczości literackiej, malarskiej i filmowej. Przedstaw na wybranych przykładach
8. Funkcje motywu pożegnania w różnych tekstach kultury. Dokonaj analizy porównawczej przywołując wybrane utwory.
9. Motyw ikaryjski w literaturze i malarstwie. Przedstaw jego funkcje na wybranych przykładach z różnych epok.
10. Sceny batalistyczne w literaturze i malarstwie. Przedstaw i porównaj ich sposób prezentacji w wybranych tekstach kultury.
11. Motyw wolności w sztuce i literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach.
12. Motyw apokalipsy w literaturze, malarstwie i filmie. Przedstaw na wybranych przykładach.
13. Impresjonizm w literaturze i malarstwie modernistycznym. Omów na wybranych przykładach.
14. Realizm w literaturze i malarstwie II połowy XIX w. Omów na wybranych przykładach.
15. Motyw dworku szlacheckiego. Przedstaw różne jego obrazy, interpretując stosowne teksty kultury.
16. Motyw powstania styczniowego w malarstwie i utworach literackich (filmie).Omów analizując wybrane przykłady.
17. Obrazy przyrody w literaturze i sztuce. Analiza porównawcza wybranych dzieł literackich i malarskich.
18. Groteska jako konwencja literacka i plastyczna. Przedstaw sposoby kreowania i funkcje groteski w wybranych tekstach literackich i plastycznych.
19. Pejzaż górski w literaturze i sztuce. Analiza wybranych tekstów literatury i kultury; przedstaw różne sposoby jego prezentacji.
20. Portret Sarmaty w literaturze i sztuce. Przedstaw, analizując wybrane przykłady.
21. Motyw powstań narodowych w literaturze i sztuce. Analizując celowo wybrane teksty kultury, porównaj obrazy powstań narodowych. Uwzględnij funkcję omawianych tekstów.
22. Dziecko jako bohater literatury i sztuki. Przeanalizuj i przedstaw różne kreacje na wybranych przykładach.
23. Motyw maryjny w literaturze i malarstwie różnych epok. Przeanalizuj i omów jego funkcjonowanie na wybranych przykładach różnych epok
24. Motyw diabła w literaturze i sztuce. Przedstaw i porównaj różne jego kreacje w wybranych dziełach.
25. Postać świętego w literaturze i sztuce. Przedstaw i porównaj różne jego kreacje w wybranych dziełach.
26. Motyw starości. Przedstaw różne sposoby jej ukazywania w literaturze, malarstwie i filmie.
27. Artystyczne wizje zaświatów. Przedstaw ich obrazy i określ funkcje w wybranych tekstach kultury.
28. Twórca dzieła sztuki jako prowokator. Omów sposoby i funkcje prowokowania odbiorcy w wybranych dziełach literackich i innych tekstach kultury.
29. Analizując wybrane dzieła, przedstaw symbolikę światła i ciemności w literaturze i malarstwie.
30. Polskie obrzędy ludowe jako inspiracja artystyczna. Omów na wybranych przykładach literatury i sztuki.
31. Bóg stwarzający, Bóg karzący. Przedstaw różnorodny wizerunek Boga w literaturze i sztuce wybranych epok.
32. Rycerz a spiskowiec. Przedstaw i oceń etos walki na wybranych przykładach tekstów kultury.
33. Rola i znaczenie symbolu w dziełach literackich i malarskich Stanisława Wyspiańskiego lub innych twórców epoki przełomu wieków.
34. Symbol jako środek wyrazu w literaturze i malarstwie młodopolskim. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
35. Popularność motywów religijnych w literaturze, malarstwie, rzeźbie i filmie. Przedstaw funkcjonowanie wybranego przez siebie motywu religijnego, odwołując się do odpowiednich tekstów kultury.
36. Omów świat wartości człowieka renesansu w literaturze i sztuce tej epoki.
37. Fascynacja brzydotą w literaturze i malarstwie XIX i XX wieku. Scharakteryzuj na wybranych przykładach.
38. Motyw vanitas w literaturze i malarstwie. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów kultury i przedstaw jego różne funkcje.
39. Motyw drogi w literaturze i innych tekstach kultury różnych epok. Analiza i interpretacja porównawcza.

Język

1. Na przykładzie zgromadzonego przez siebie materiału z tekstów literackich przedstaw funkcje i cechy stylizacji językowej.
2. Słynne monologi w literaturze – dokonaj analizy porównawczej środków językowych w monologach wybranych bohaterów literackich.
3. Mówić, słuchać, negocjować – dokonaj analizy dyskusji radiowej i telewizyjnej w oparciu o wybrane programy publicystyczne.
4. Retoryka jako sztuka słowa, która uczy, porusza i zachwyca. Uzasadnij te funkcje na podstawie wybranych tekstów literatury pięknej i publicystyki.
5. Przedstaw historię zapożyczeń w języku polskim na przykładzie trzech wybranych epok literackich.
6. Na przykładzie zgromadzonego przez siebie materiału, zaczerpniętego z literatury wojenno - okupacyjnej, przedstaw funkcje i znaczenie słownictwa wojenno - obozowego.
7. Na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału, zaczerpniętego z żargonu uczniowskiego Twojej szkoły, sprządź słownik i przedstaw charakterystyczne cechy języka.
8. Poetyckie środki stylistyczne i ich funkcje w prozie Stefana Żeromskiego. Zanalizuj i przedstaw na wybranych przykładach.
9. Przedstaw zjawisko archaizacji i jej funkcję w wybranych utworach literackich.
10. Przedstaw różnorodność środków językowych i ich funkcję w tekstach współczesnych piosenek młodzieżowych.
11. Na przykładzie zgromadzonego przez siebie materiału z literatury staropolskiej przedstaw cechy stylu makaronicznego i jego uwarunkowania kulturowe
12. Przedstaw funkcje i cechy stylizacji biblijnej w literaturze polskiej. Omów na wybranych przykładach tekstów z różnych epok literackich.
13. Na podstawie zebranego przez siebie materiału językowego, zaczerpniętego z prasy codziennej i sportowej, z wypowiedzi sprawozdawców sportowych z kilku ostatnich miesięcy, scharakteryzuj język i styl sprawozdawców sportowych.
14. Wpływ zapożyczeń na współczesną polszczyznę. Omów zagadnienie na zgromadzonym przez siebie materiale językowym, zaczerpniętym z prasy, z wypowiedzi telewizyjnych, itp.
15. Na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału językowego przedstaw funkcje środków stylistycznych w literaturze Młodej Polski.
16. „Humor zeszytów szkolnych". Na przykładzie zebranego przez siebie materiału językowego, zaczerpniętego z prac pisemnych, wypowiedzi uczniów, itp., scharakteryzuj przyczyny błędów językowych.
17. Dowcipy językowe. Odwołując się do wybranych przykładów, przedstaw mechanizmy ich powstawania.
18. Wykorzystując samodzielnie zebrane przykłady modnych wyrazów, omów mechanizmy ich funkcjonowania we współczesnej polszczyźnie.
19. Na podstawie zebranego przez siebie materiału literackiego, przedstaw rodzaje komizmu i mechanizmy powstawania.
20. Neologizmy i ich funkcje. Omów zjawisko odwołując się do wybranych utworów literackich.
21. Żart językowy i jego funkcje we fraszce, komedii i innych gatunkach literackich. Pokaż zjawisko na wybranych przykładach.
22. Sposoby indywidualizacji języka bohaterów literackich. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok.